Akran zorbalığına dikkat

Zorbalığın erken fark edilmemesi halinde ilerleyen yaşlarda daha ciddi davranış sorunlarına dönüşebileceğini vurgulayan Dağüstü, ailelere önemli uyarılarda bulundu. Akran zorbalığının çoğu zaman hafife alındığını belirten Psikiyatri Uzmanı Muhammed Emin Dağüstü, konunun yalnızca kavga ya da fiziksel müdahale olarak görülmemesi gerektiğini ifade ederek, “Akran zorbalığı dediğimiz mesele; bir çocuğun diğer bir çocuğa üstünlük kurmaya çalışması, onu fiziksel ya da sözel yollarla küçük düşürmesi, dışlaması ya da zarar verici davranışlar sergilemesidir. Bu durum bazen açık bir şiddet biçiminde ortaya çıkar, bazen de sınıf içinde şaka gibi görünen ama aslında karşı tarafı inciten, sistematik hale gelen davranışlarla kendini gösterir. Dolayısıyla akran zorbalığını dar bir çerçevede değil, geniş bir yelpazede ele almak gerekir” diye konuştu.

Erken dönemde müdahale edilmezse risk artıyor

Zorbalık davranışlarının göz ardı edilmemesi gerektiğini vurgulayan Dağüstü, uzun vadeli risklere dikkat çekerek şu uyarıda bulundu: “Çocukluk döneminde ortaya çıkan ve müdahale edilmeyen zorbalık davranışları ilerleyen yıllarda madde kullanımı, erken yaşta alkol tüketimi, kurallara karşı gelme ve suça eğilim gibi daha ciddi sorunlara dönüşebilir. 18 yaş sonrasında bu tür kalıcı davranış örüntüleri antisosyal kişilik özellikleri kapsamında değerlendirilebiliyor. Bu nedenle erken dönemde fark etmek ve müdahale etmek büyük önem taşıyor.”

“Kendi kendine düzelir” diye beklemek riskli

Ailelerin çoğu zaman kendi yöntemlerini denedikten sonra süreci zamana bırakma eğiliminde olduğunu belirten Dağüstü, bu yaklaşımın sağlıklı sonuç vermeyebileceğini vurgulayarak, “Aile kendi yöntemlerini denediği halde sonuç alamıyorsa, ‘kendi kendine düzelir’ diye beklemek yerine erken dönemde uzman görüşü almak daha sağlıklıdır. Çünkü çoğu durumda ortada sadece çocuğun davranışı değil, ailenin bir dinamiği vardır. Aile dinamiği kolay kolay değişmez. Bu dinamik değişmediği sürece bir davranış bozukluğunun kendiliğinden ortadan kalkmasını beklemek gerçekçi değildir” ifadelerini kullandı.

“Psikiyatrik değerlendirmeler titizlikle yapılmalı”

Ailelerin psikiyatrik destek konusunda çeşitli kaygılar yaşayabildiğini ifade eden Dağüstü, bu endişelerin anlaşılabilir olduğunu ancak çoğu zaman gereğinden fazla büyütüldüğünü dile getirdi: “Bazı aileler çocuklarını psikiyatriye ya da psikoloğa götürdüklerinde ileride mesleki hayatında iş bulmakta zorlanabileceğini ya da bazı okullara kabul edilmede sorun yaşayabileceğini düşünüyor. Bu kaygıları anlayabiliyorum. Ancak psikiyatrik değerlendirmeler uzmanlar tarafından titizlikle yapılır. Sadece bir uzmana başvurmuş olmak, çocuğun geleceği önünde otomatik bir engel oluşturmaz. Gerekli durumlarda bu süreçler yeniden değerlendirilir ve çocuğun önüne olumsuz bir tablo çıkmaması için gereken düzenlemeler yapılır.”

Uzman desteğinin bir etiketleme değil, koruyucu bir adım olduğuna dikkat çeken Dağüstü, erken müdahalenin hem çocuk hem de aile açısından süreci daha sağlıklı yönetmeyi sağladığını sözlerine ekledi.