EVDE BAŞLAYAN HAYAT DERSİ

Çocuklar, çoğu zaman ailelerinin aynasıdır. Davranış biçimleri, hassasiyetleri, hayata bakış açıları ve hatta tepkileri bile büyük ölçüde yetiştikleri ortamın izlerini taşır. Çünkü insan karakteri yalnızca okulda ya da sosyal çevrede değil, en temelde evde şekillenir. Aile içinde görülen her davranış, farkında olunmasa bile çocukların zihnine bir referans olarak yerleşir.

Geçtiğimiz günlerde orta yaşlarda bir kişiyle yaptığım sohbet sırasında ilginç bir durum dikkatimi çekti. Belirli bir konuda oldukça hassasiyet gösterirken, benzer hassasiyet gerektiren diğer alanlarda aynı duyarlılığı sergilemediğini gördüm. Sebebini sorduğumda verdiği cevap oldukça düşündürücüydü: “Evimizde görmedim. Annemden babamdan görmedim.” Aslında bu cümle tek başına birçok gerçeği anlatıyordu. İnsan, çocukluk döneminde görmediği bir davranışı sonradan kazanmak için ayrıca çaba göstermediği sürece, o eksiklik çoğu zaman hayatının bir parçası olarak kalabiliyor.

Bu durum yalnızca tek bir kişiye ait bireysel bir örnek değildir. Toplumun genelinde benzer tablolarla karşılaşmak mümkündür. Sorumluluk bilincinden toplumsal duyarlılığa, disiplin alışkanlığından değer yargılarına kadar pek çok konuda yaşanan zayıflıkların temelinde, aile içinde yeterince güçlü örneklerin oluşturulamaması yatmaktadır. Çünkü çocuklar söyleneni değil, gördüğünü öğrenir.

Aileler çoğu zaman çocuklarına doğruyu anlatmanın yeterli olduğunu düşünür. Oysa asıl öğretici olan davranışın kendisidir. Evde saygı gören çocuk saygıyı öğrenir, sorumluluk verilen çocuk sorumluluk bilinci kazanır, emek verilen ortamda büyüyen çocuk çalışmanın değerini anlar. Bunun tersi de aynı şekilde geçerlidir. Eksik bırakılan her davranış, ileride telafisi zor boşluklara dönüşebilir.

Çocuk yetiştirmek yalnızca büyütmek değildir; karakter inşa etmektir. Bugünün çocukları, yarının yetişkinleri ve toplumun taşıyıcı kolonlarıdır. Bu nedenle ailelerin attığı her adım, sadece kendi evlerinin içinde kalmaz; toplumun geleceğine de yön verir.