Hekim mi Sorumlu, Hastane mi?

Sağlık hizmetlerinde bir hata ortaya çıktığında hastaların en sık karşılaştığı tablo şudur: Herkes topu birbirine atar. Hastane “bu doktorun kişisel hatası” der, hekim “hastanenin koşulları yetersizdi” savunmasına sığınır. Sonuçta ise hasta ortada kalır ve en temel soruya cevap bulamaz: Benim muhatabım kim?

Oysa hukuk bu konuda sanıldığı kadar belirsiz değildir. Sağlık hizmeti, bireysel bir eylemden ibaret değildir; çoğu zaman bir organizasyonun, bir sistemin ve bir kurumun ürünüdür. Özellikle özel hastanelerde hasta, tek tek sağlık çalışanlarıyla değil, kurumsal bir yapı ile muhatap olur. Randevuyu hastaneden alır, ücretini hastaneye öder, hizmeti hastanenin sunduğu ortamda alır. Bu nedenle hukuki sorumluluk da çoğu zaman bireysel değil, kurumsal düzeyde değerlendirilir.

Uygulamada sıkça karşılaşılan savunmalardan biri şudur: “Doktor bizim çalışanımız değil.” Özel hastaneler, hekimlerle yaptıkları sözleşmeleri gerekçe göstererek sorumluluktan kaçınmaya çalışır. Ancak hasta açısından bu ayrımın bir önemi yoktur. Hasta, hastanenin tabelasına güvenerek o kuruma başvurmuştur. Yargı da giderek artan şekilde bu gerçeği esas almakta; hastanelerin “ben sadece yer sağladım” savunmasını kabul etmemektedir.

Elbette bu, hekimin hiçbir zaman sorumlu olmayacağı anlamına gelmez. Hekimin kendi mesleki uygulamasından kaynaklanan açık hataları varsa, kişisel sorumluluğu da doğabilir. Ancak bu sorumluluk, hastanenin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Yani çoğu durumda mesele “ya hekim ya hastane” değildir; her ikisinin birlikte sorumluluğu söz konusudur.

Özellikle personel eksikliği, yoğunluk, organizasyon bozukluğu, gerekli ekipmanın hazır olmaması, nöbet sistemindeki aksaklıklar gibi nedenlerle ortaya çıkan zararlar, doğrudan hastanenin sorumluluk alanına girer. Çünkü bu unsurlar hekimin değil, hastane yönetiminin kontrolündedir. Buna rağmen yaşanan bir olumsuzluk yalnızca hekime yükleniyorsa, ortada ciddi bir adaletsizlik vardır.

Ne yazık ki bazı dosyalarda hastanelerin bu sorumluluk zincirinden ustaca sıyrıldığı görülmektedir. Hekim ön plana çıkarılır, kurum arka planda görünmez hâle getirilir. Oysa hasta, yaşadığı zararın kaynağını tek tek ayırt etmek zorunda değildir. Hukuk, hastayı bu yükün altına sokmaz.

Sonuç olarak şunu söylemek gerekir: Sağlık hizmeti bir ekip işidir ve bu ekipten doğan sonuçların sorumluluğu da tek bir kişiye indirgenemez. Gerçek adalet, hatanın kaynağına değil; hizmetin bütününe bakılarak sağlanır. Hastanın muhatabı, çoğu zaman tabelada yazan isimdir; gerisi hukukun konusudur. Haber Merkezi