Mide Balonu Sonrası Ölüm Davasında Hapis Kararı!

İstanbul’da özel bir hastanede gerçekleştirilen mide balonu uygulaması sonrası bir hastanın hayatını kaybetmesine ilişkin davada verilen hapis cezası, komplikasyonların hekimi sorumluluktan kurtarıp kurtarmayacağı tartışmasını gündeme getirdi.

Haberlere göre, 73 yaşındaki hasta mide balonu uygulaması sonrası fenalaşmış, hasta yakınları zamanında müdahale edilmediğini ileri sürmüş ve yargılama sonucunda mahkeme, sanık doktor hakkında “taksirle ölüme neden olma” suçundan 2 yıl 6 ay hapis cezasına hükmetmiştir. Adli Tıp Kurumu raporunda ise hastanın ölümünde “tıbbi hataya bağlı komplikasyon yönetimi eksikliği” bulunduğu belirtilmiştir.  

Bu kararın önemli tarafı şudur: Mahkeme, yalnızca “komplikasyon gelişti” denilerek sorumluluğun ortadan kalkmayacağını kabul etmiştir. Çünkü sağlık hukukunda komplikasyon ile malpraktis arasındaki çizgi çoğu zaman tam da burada başlar.

Elbette her tıbbi müdahalenin riski vardır. Mide balonu gibi işlemler de dışarıdan basit görünse bile ciddi komplikasyonlara yol açabilir. Ancak hukukun sorduğu soru yalnızca “komplikasyon gelişti mi?” değildir. Asıl soru şudur: Bu komplikasyon öngörülebilir miydi, gerekli tetkikler yapılmış mıydı ve komplikasyon ortaya çıktığında zamanında ve etkili müdahale edilmiş miydi?

Haberlere yansıyan bilgilere göre mahkeme, işlem öncesinde gerekli tetkik ve incelemelerin yapılmadığını, komplikasyon gelişmesine rağmen etkin müdahalenin sağlanamadığını değerlendirmiştir. Bu nedenle olay, yalnızca kaçınılmaz bir tıbbi risk olarak değil, tıbbi özen yükümlülüğünün ihlali olarak ele alınmıştır.  

Bu ayrım hastalar kadar sağlık çalışanları için de önemlidir. Çünkü gerçek komplikasyon, hekimi cezalandırma sebebi olamaz. Ancak komplikasyonu fark etmemek, gecikmek, gerekli müdahaleyi yapmamak veya hastayı yeterli takip etmemek başka bir şeydir. Hukuk bu ikinci durumda sorumluluk arar.

Toplumda sıkça karşılaştığımız yanlış algı şudur: “Doktor komplikasyon dedi, o halde dava kazanılamaz.” Oysa bu doğru değildir. Komplikasyon kavramı, hekime sınırsız bir koruma sağlamaz. Komplikasyonun kendisi değil, komplikasyon karşısındaki tutum belirleyici olabilir.

Bu dava, özellikle özel hastanelerde sıkça yapılan “basit işlem” algısının da sorgulanması gerektiğini göstermektedir. Her işlem, hastanın yaşı, ek hastalıkları, risk profili ve müdahalenin niteliği dikkate alınarak değerlendirilmelidir. 73 yaşındaki bir hastaya yapılacak işlemle genç ve ek hastalığı olmayan bir hastaya yapılacak işlem aynı dikkat düzeyiyle ele alınamaz.

Sonuç olarak bu kararın sağlık hukuku açısından mesajı nettir: Tıpta komplikasyon olabilir; ancak komplikasyon yönetilemezse, bu artık yalnızca tıbbi bir talihsizlik değil, hukuki sorumluluk konusu hâline gelir.