Hastaneden “Yer Yok” Denilerek Gönderildiniz: Sorumluluk Kimde?

Acil servise başvurdunuz. Durumunuz ciddi. Ancak “yer yok” denilerek başka bir hastaneye yönlendirildiniz. Belki ambulansla sevk edildiniz, belki de kendi imkânlarınızla gitmek zorunda kaldınız. Peki bu durumda sorumluluk kime ait? Hastane “yer yoktu” diyerek hukuki sorumluluktan kurtulabilir mi?

Bu soru, sağlık hukukunda sıkça karşılaşılan ama çoğu zaman yanlış bilinen bir konudur.

Öncelikle şunu net şekilde belirtmek gerekir: Acil sağlık hizmetlerinde “yer yok” tek başına bir gerekçe değildir. Mevzuata gereği acil durumdaki bir hastaya ilk müdahalenin yapılması zorunludur. Hastanın durumu stabil hâle getirilmeden, yalnızca kapasite yetersizliği gerekçesiyle başka bir merkeze yönlendirilmesi görevi ihmal suçuna konu olabilir.

Elbette her hastanenin fiziksel kapasitesi sınırlıdır. Yoğun bakım dolu olabilir, gerekli branş bulunmayabilir veya teknik imkânlar yetersiz kalabilir. Bu gibi durumlarda hastanın uygun bir sağlık kuruluşuna sevk edilmesi mümkündür. Ancak burada kritik olan nokta, sevk sürecinin nasıl yürütüldüğüdür.

Sağlık hukukunda temel ilke şudur: Hasta sevk edilecekse, bu sevk tıbbi gereklilik çerçevesinde, güvenli ve kontrollü şekilde yapılmalıdır. Hastanın hayati bulguları stabil hâle getirilmeli, sevk sırasında gerekli tıbbi destek sağlanmalı ve hasta uygun sağlık kuruluşuna yönlendirilmelidir.

Peki ya bu süreç doğru işletilmezse?

Uygulamada bazı durumlarda hastaların yeterli değerlendirme yapılmadan, yalnızca yoğunluk veya organizasyon sorunları nedeniyle başka hastanelere yönlendirildiği görülmektedir. Daha da önemlisi, bazı hastalar ambulans desteği olmadan, kendi imkânlarıyla başka bir hastaneye gitmek zorunda bırakılabilmektedir.

İşte bu noktada hukuki sorumluluk gündeme gelir.

Eğer bir hasta, uygun şekilde stabilize edilmeden sevk edilmişse, sevk sürecinde gerekli tıbbi destek sağlanmamışsa veya yanlış bir sağlık kuruluşuna yönlendirilmişse, ortaya çıkan zararlar bakımından ilk başvuru yapılan sağlık kuruluşunun sorumluluğu söz konusu olabilir.

Özellikle sevk sırasında hastanın durumunun kötüleşmesi, geç müdahale nedeniyle komplikasyon gelişmesi veya daha ağır sonuçların ortaya çıkması hâlinde, bu süreç yalnızca tıbbi değil, aynı zamanda hukuki bir incelemeye konu olur.

Burada önemli olan bir diğer husus da şudur: Sevk, sorumluluktan kaçış değildir.

Bir hastayı başka bir hastaneye yönlendirmek, ilk sağlık kuruluşunun yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz. Aksine, sevk sürecinin doğru yönetilmesi de bu yükümlülüklerin bir parçasıdır.

Hastalar açısından ise bilinmesi gereken önemli bir nokta vardır: “Yer yok” denilmesi, her zaman hukuken yeterli bir açıklama değildir. Hastanın durumuna göre gerekli ilk müdahalenin yapılması ve sevk sürecinin uygun şekilde yürütülmesi gerekir.

Sonuç olarak sağlık hizmetinde esas olan yalnızca tedavi değil, sürecin doğru yönetilmesidir. Acil bir durumda yapılan her işlem, dakikalar içinde hayatı değiştirebilir. Bu nedenle “yer yok” ifadesi, tek başına bir gerekçe değil; ancak doğru yönetilmesi gereken bir sürecin başlangıcıdır.